De Orde van den Prince is een Vlaams-Nederlands genootschap voor Nederlandse Taal en Cultuur. Het is een pluralistische en politiek ongebonden vereniging van leden die zich inzetten voor de bevordering van de Nederlandse taal en de cultuur van de Lage Landen. De twee kernwaarden van het genootschap zijn vriendschap en verdraagzaamheid.

Kokku, biiru en mesu: Nederlands in Japan

Johan Mattelaer is uroloog en lid van de afdeling Kortrijk. Hij is ook geïnteresseerd in de geschiedenis van de geneeskunde. Dat leidde uiteindelijk tot het boek Rangaku, Nederland(s) in Japan 1600-1853. Waarom was het Nederlands ruim tweehonderd jaar de voertaal voor geneeskundige tractaten in Japan? Wat is het oudste Japanse woord dat aan het Nederlands te linken is? Van welke Nederlandse woorden zijn kokku, biiru en mesu afgeleid? Johan Mattelaer sprak eerder deze maand ook over zijn boek bij de afdeling Schelde-Leie.

De Orde in de tweede coronazomer

Digitaal met elkaar het glas heffen, stedenbezoeken, gegidste rondleidingen, wandelingen, elkaar ontmoeten op een terras of samen buiten eten, afdelingen van de Orde van den Prince hebben het allemaal gedaan de afgelopen zomer. We geven graag een overzicht van activiteiten die ons op de afdelingspagina's van de website zijn opgevallen. Dit alles in het kader: dankbaar voor wat – ondanks alles – was en kon, maar vooral uitkijkend naar wat komt…

Muziek als wapen in de Tachtigjarige Oorlog

Het politieke lied was in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) als een indringend medium én een nuttig instrument om de publieke opinie te beïnvloeden. Er zijn uiteraard liedjes tegen de Spanjaarden en de katholieken, maar ook tegen de geuzen. Ook de diverse protestante richtingen mochten elkaar graag door middel van een lied verketteren. Veel van deze liederen komen rechtstreeks voort uit het volk, maar ook coryfeeën als Vondel en Revius lieten zich niet onbetuigd. Leo Witkamp, van beroep arts, sprak er eerder deze maand over tijdens de vergadering waarop hij voorzitter van de afdeling Tilburg werd.

De neergang van de westerse beschaving in Sint-Truiden

De inschrijvingen voor de lezing van Jonathan Holslag, docent Internationale Politiek aan de VUB, liepen vlot binnen. De lezing, georganiseerd door de afdeling Haspengouw in samenwerking met het gewest Limburg, was opengesteld voor het brede publiek. Daarmee werd een ruimere naambekendheid van de Orde van den Prince beoogt. Dat lukte. Twee weken voor aanvang werd de 'corona-bovengrens' van 200 toehoorders reeds bereikt. Ze werden door de spreker in de prachtige academiezaal te Sint-Truiden getrakteerd op een analyse van de wereldpolitiek in de laatste drie decennia. De spreker had niet alleen goed nieuws…

Taalpolitiek en tweetaligheid in Canada en Québec

Alle federale instanties in Canada moeten sinds de Official Languages Act van 1969 hun diensten in zowel het Engels als het Frans aanbieden. Dit betekent niet dat iedere Canadese burger tweetalig moet zijn, maar dat wordt wel gestimuleerd. Een belangrijk doel van de wet is het beschermen van taalrechten en het garanderen van gelijke behandeling van alle Canadezen. Dr. Jeanette den Toonder, directeur van het Centrum voor Canadese Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen en expert op het gebied van Francofone literatuur en literatuur van minderheden, sprak er in mei over bij de afdeling Groningen.

Is het Engels een tweede taal in Nederland?

Is het Engels in Nederland de facto een tweede taal? Dat was de centrale vraag die Marinel Gerritsen, sinds kort portefeuillehouder NT&C in het Dagelijks Bestuur en emeritus-hoogleraar Intercultural Communication aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, vorige maand opwierp tijdens lezingen bij de afdelingen Zwolle en Arnhem. Er zijn wetenschappers die al decennia lang vinden dat Engels inderdaad de tweede taal in Nederland is. Volgens Marinel Gerritsen is dat echter niet het geval.

Phonotype – een uniek lettertype om taal fonetisch begrijpelijk te maken

De afdeling Limburg I maakte het zichzelf niet makkelijk eind april. De spreekster was iemand die een uniek lettertype, phonotype genaamd, heeft gecreëerd om het Nederlands op fonetisch vlak bruikbaar en begrijpelijk te maken voor anderstaligen en nieuwkomers. Hoe werkt het? Hoe moet je de drie e-klanken in 'berenvel' uitspreken? Wat kunnen we met phonotype? Wat gaat er verder mee gebeuren?

Het aanvalsplan van Leopold II op Nederland uit 1854

De Belgische koning Leopold II staat vooral bekend om de wreedheden die hij heeft laten plegen in Congo. Veel minder bekend is dat hij zo gefrustreerd was over de in 1939 vastgelegde grens tussen België en Nederland dat hij als 19-jarige kroonprins in 1854 een militaire aanval op Nederland heeft voorbereid. Pierre Theunissen, voormalig kinderarts en lid van de afdeling Heerlen, vertelde de leden van zijn afdeling begin mei over Leopold zijn plannen om het katholieke zuiden van Nederland bij België te krijgen.

"Weet je het al? Eline is dood…"

Eline Vere, Couperus’ bekendste werk, staat in de canon van de Nederlandstalige literatuur en is lange tijd een verplicht nummer geweest op de literatuurlijsten van middelbare scholen. Toen het verscheen als feuilleton in een Haagse krant in 1888 was het enorm populair, ook door de beschrijvingen van Den Haag en van modieuze Haagse meisjes uit die tijd. Voor middelbare scholieren in 2021 is het boek nauwelijks meer te begrijpen omdat ze niet op de hoogte zijn van de mode, het denken en de sociale omgangsvormen in het fin de siècle. Annette van Dijk, neerlandica, theologe en lid van de afdeling Twente-Achterhoek, sprak vorige maand bij de afdeling Apeldoorn (en eerder ook al bij haar eigen afdeling) over de negentiende eeuwse bestseller.

Nieuw DB-lid NT&C Marinel Gerritsen: "De toenmalige president vroeg waarom ik geen lid was…"

Ze deed als hoogleraar Interculturele Communicatie onderzoek naar cultuurverschillen tussen Nederland en Vlaanderen en sprak op verschillende bijeenkomsten van de Orde. Tijdens een diner vroeg de toenmalige president aan Marinel Gerritsen waarom ze geen lid was. Omdat er geen afdeling was in Utrecht, was het antwoord. Niet veel later was die afdeling er wel, met Marinel Gerritsen als voorzitter. Eind mei werd ze portefeuillehouder Nederlandse Taal en Cultuur (NT&C) in het Dagelijks Bestuur. Ze hoopt op vergaderingen die niet alleen efficiënt zijn, maar ook gezellig.

'Internetuitzending' afdeling Hulst trekt meer dan 2.000 kijkers – en terecht

De tweede 'internetuitzending', een digitale tv-show eigenlijk, die de afdeling Hulst vorige maand organiseerde, is door meer dan 2.000 geïnteresseerden bekeken, live of achteraf. Een 'gezongen Slauerhoff' kwam langs, net als een bijzondere 17e eeuwse kast, een museum in Rijsel, verdronken kerkhoven in het Land van Saeftinghe, taalkundige aardappelen, oude en jonge jenever, Vlaams-Nederlandse taalverwarring en het lokale Taalmaatjesproject. De uitzending is echt de moeite waard om terug te kijken.

Van schoenendoos tot woordenboek: the making of… de Dikke Van Dale

Neerlandicus en literatuurwetenschapper Ton den Boon schrijft over taal, over literatuur, over communicatie en over beeldende kunst. Maar hij is vooral woordenboekmaker. En niet de eerste de beste: sinds 1998 is hij de Nederlandse hoofdredacteur van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Vanuit zijn zolderkamer legde hij vorige maand aan de afdeling Utrecht uit hoe een woordenboek gemaakt wordt.

De geschiedenis van de fotografie

In 205 jaar is de fotografie geëvolueerd van koperplaat naar glasplaat en via celluloid naar een digitale chip. Fotografe Karen Wijdicks belichtte eerder dit jaar in een lezing voor haar Bredase afdeling de geschiedenis van de fotografie, met speciale focus op de beginjaren. Wie 'ontdekte' de fotografie? Wat was het 'gouden tijdperk' van de fotografen? Wat is het 'oog van de fotograaf'?

Presentatie literatuurboek Overhaald voor laaggeletterde jongvolwassenen

Het literatuurboek Overhaald, gedichten en verhalen in klare taal is eind vorige maand digitaal gepresenteerd. Er zijn weinig of geen leesboeken op de markt voor anderstalige jongvolwassen nieuwkomers, die geschreven zijn in eenvoudige taal en met vaak voorkomende woorden, korte zinnen en een eenvoudige zinsstructuur. Het boek Overhaald, een NT&C-project van de afdelingen Gent Willem I en Denderland, is een eerste stap om daar iets aan te doen.

1
2
3
4
5
6
7
8
9

Agenda: 

2021 08 okt

Voordracht door Prof. Gert Van Riel: Plato - een filosoof voor de eenentwintigste eeuw

2021 24 okt

Boekvoorstelling met receptie (waarop gasten hartelijk welkom zijn) en aansluitend diner.

Terugblik: 

2021 21 sep

Johan Vanhecke, hoofd archivering van het Letterenhuis en redacteur van de literaire tijdschriften Zacht Lawijd en Zuurvrij, vertelde over de biografie die hij maakte van Hendrik Conscience. Nooit eerder was er een biografie van Conscience geschreven, tenzij een poging in 2014. In 2015 doken echter 500 brieven van Conscience op en dit was meteen dé gelegenheid om een nieuwe poging te ondernemen. Recent is het boek gepubliceerd: ‘Conscience: voor moedertaal en vaderland’.

2021 21 jun

Judith Fanto vertelt over haar debuut roman "Viktor".

Jeanette van Nigtevegt, onze gewestpresident, installeerde Jan Roos als “oudste jongste” lid van de afdeling. 

2021 11 mei

Dinsdag 11 mei was niet zo maar een dag, maar een uitstekende dag om de Musical Soiree te houden.

Nadat wij bij vorige digitale bijeenkomsten de inhoud van een gedeelte van elkaars boekenkast konden zien en wij elkaar bestormden met eigen gemaakte verzen of gedichten, was het deze dinsdag de tijd om elkaars favoriete muziek te horen en zien.

Daarbij werd de vraag gesteld wie heeft wat ingediend?

Bij een gezelschap als het onze zult u begrijpen vliegen de noten dan om de oren.

Men moest keuzes maken, je favoriet punk, hard rock of toch een jonge countertenor.

2021 06 mei

Koning Leopold II van België en zijn aanvalsplan op Nederland in 1854
Lezing door Pierre Theunissen

2021 05 mei

5 mei 2021     De bloeiende samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland

voordracht door Filip D’havé, Algemeen Afgevaardigde van de Vlaamse regering in Nederland

2021 22 apr

In de coronaperiode is er een algemeen gevoel van onbehagen omdat de dingen niet kunnen gebeuren zoals ze horen te gebeuren. Bij een overlijden kan niet op gepaste wijze de laatste eer bewezen worden aan een overledene. Dit toont het belang van rituelen aan.

Er is een enorme verscheidenheid in rituelen : grote en kleine, verheven en alledaagse, …

Eren, loven en danken (cf. ‘de laatste eer’) voor een wonder (geboorte,...) staan centraal in een ritueel. Het andere staat centraal, niet het ik.

De kracht van rituelen is sterk. De homo sapiens wordt homo sapiens door het begrafenisritueel. Het bestaan van een begrafenisritueel markeert dus het mens-zijn.

Rituelen geven duiding en betekenis (op een soort ‘poëtische’ manier). Religieuze rituelen verbinden de mens met het heilige en het Transcendente (liturgie = ‘materialreligion’).

 

2021 12 apr

De werken van scheepsarts J.J. Slauerhoff zijn in het jubileumsjaar 2021 als een blauwe draad verweven in de tweede internet-uitzending (12 april 2021) van  de afdeling Hulst (Zeeuws-Vlaanderen). Meer dan 2000 geinteresseerden konden o.a. genieten van de muzikale bijdrage van Eléonor en Gerry de Mol. Zij hebben een aantal gedichten van deze dichter/auteur uit het interbellum muzikaal vertaald en zijn repertoire via de nieuwe CD ‘Geen Zorgen voor Morgen’, mede met steun van Poeziecentrum Gent en de Vlaamse Unesco Commissie, voor een nieuw publiek toegankelijk gemaakt. 

2021 01 apr

Zie de gepubliceerde uitgave van Princebulletin 24 van april 2021 elders op de site van onze afdeling.

2021 31 mrt

Joke van Leeuwen besprak haar werk: dichtkunst en proza, voor kinderen en volwassenen, met veel speelsheid in het taalgebruik. Het was extra leuk om dit in coronatijd mee te maken

Nieuws: 

Ons jaarprogramma(24/09/2021)

We hebben voor het komende jaar getracht om een gevarieerde en interessante sprekerslijst op te stellen!

Afscheid van uittredend voorzitter Pieter van Stekelenburg en installatie van nieuwe voorzitters