De Orde van den Prince is een Vlaams-Nederlands genootschap voor Nederlandse Taal en Cultuur. Het is een pluralistische en politiek ongebonden vereniging van leden die zich inzetten voor de bevordering van de Nederlandse taal en de cultuur van de Lage Landen. De twee kernwaarden van het genootschap zijn vriendschap en verdraagzaamheid.

Is het Engels een tweede taal in Nederland?

Is het Engels in Nederland de facto een tweede taal? Dat was de centrale vraag die Marinel Gerritsen, sinds kort portefeuillehouder NT&C in het Dagelijks Bestuur en emeritus-hoogleraar Intercultural Communication aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, vorige maand opwierp tijdens lezingen bij de afdelingen Zwolle en Arnhem. Er zijn wetenschappers die al decennia lang vinden dat Engels inderdaad de tweede taal in Nederland is. Volgens Marinel Gerritsen is dat echter niet het geval.

Steeds meer afdelingen spelen buiten in deze coronatijden

De lente is er, de zomer komt eraan en het overgrote deel van de leden is gevaccineerd. Steeds meer afdelingen organiseren dan ook buitenactiviteiten. In goed Nederlands: Zoom is good, live is better. Echte ontmoetingen zijn niet te overtreffen. Een overzicht van allerlei activiteiten die inmiddels 'live' gebeuren. Plus een opvallende Zoombijeenkomst, in meerdere opzichten.

Phonotype – een uniek lettertype om taal fonetisch begrijpelijk te maken

De afdeling Limburg I maakte het zichzelf niet makkelijk eind april. De spreekster was iemand die een uniek lettertype, phonotype genaamd, heeft gecreëerd om het Nederlands op fonetisch vlak bruikbaar en begrijpelijk te maken voor anderstaligen en nieuwkomers. Hoe werkt het? Hoe moet je de drie e-klanken in 'berenvel' uitspreken? Wat kunnen we met phonotype? Wat gaat er verder mee gebeuren?

Het aanvalsplan van Leopold II op Nederland uit 1854

De Belgische koning Leopold II staat vooral bekend om de wreedheden die hij heeft laten plegen in Congo. Veel minder bekend is dat hij zo gefrustreerd was over de in 1939 vastgelegde grens tussen België en Nederland dat hij als 19-jarige kroonprins in 1854 een militaire aanval op Nederland heeft voorbereid. Pierre Theunissen, voormalig kinderarts en lid van de afdeling Heerlen, vertelde de leden van zijn afdeling begin mei over Leopold zijn plannen om het katholieke zuiden van Nederland bij België te krijgen.

"Weet je het al? Eline is dood…"

Eline Vere, Couperus’ bekendste werk, staat in de canon van de Nederlandstalige literatuur en is lange tijd een verplicht nummer geweest op de literatuurlijsten van middelbare scholen. Toen het verscheen als feuilleton in een Haagse krant in 1888 was het enorm populair, ook door de beschrijvingen van Den Haag en van modieuze Haagse meisjes uit die tijd. Voor middelbare scholieren in 2021 is het boek nauwelijks meer te begrijpen omdat ze niet op de hoogte zijn van de mode, het denken en de sociale omgangsvormen in het fin de siècle. Annette van Dijk, neerlandica, theologe en lid van de afdeling Twente-Achterhoek, sprak vorige maand bij de afdeling Apeldoorn (en eerder ook al bij haar eigen afdeling) over de negentiende eeuwse bestseller.

Nieuw DB-lid NT&C Marinel Gerritsen: "De toenmalige president vroeg waarom ik geen lid was…"

Ze deed als hoogleraar Interculturele Communicatie onderzoek naar cultuurverschillen tussen Nederland en Vlaanderen en sprak op verschillende bijeenkomsten van de Orde. Tijdens een diner vroeg de toenmalige president aan Marinel Gerritsen waarom ze geen lid was. Omdat er geen afdeling was in Utrecht, was het antwoord. Niet veel later was die afdeling er wel, met Marinel Gerritsen als voorzitter. Eind mei werd ze portefeuillehouder Nederlandse Taal en Cultuur (NT&C) in het Dagelijks Bestuur. Ze hoopt op vergaderingen die niet alleen efficiënt zijn, maar ook gezellig.

'Internetuitzending' afdeling Hulst trekt meer dan 2.000 kijkers – en terecht

De tweede 'internetuitzending', een digitale tv-show eigenlijk, die de afdeling Hulst vorige maand organiseerde, is door meer dan 2.000 geïnteresseerden bekeken, live of achteraf. Een 'gezongen Slauerhoff' kwam langs, net als een bijzondere 17e eeuwse kast, een museum in Rijsel, verdronken kerkhoven in het Land van Saeftinghe, taalkundige aardappelen, oude en jonge jenever, Vlaams-Nederlandse taalverwarring en het lokale Taalmaatjesproject. De uitzending is echt de moeite waard om terug te kijken.

Van schoenendoos tot woordenboek: the making of… de Dikke Van Dale

Neerlandicus en literatuurwetenschapper Ton den Boon schrijft over taal, over literatuur, over communicatie en over beeldende kunst. Maar hij is vooral woordenboekmaker. En niet de eerste de beste: sinds 1998 is hij de Nederlandse hoofdredacteur van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Vanuit zijn zolderkamer legde hij vorige maand aan de afdeling Utrecht uit hoe een woordenboek gemaakt wordt.

De geschiedenis van de fotografie

In 205 jaar is de fotografie geëvolueerd van koperplaat naar glasplaat en via celluloid naar een digitale chip. Fotografe Karen Wijdicks belichtte eerder dit jaar in een lezing voor haar Bredase afdeling de geschiedenis van de fotografie, met speciale focus op de beginjaren. Wie 'ontdekte' de fotografie? Wat was het 'gouden tijdperk' van de fotografen? Wat is het 'oog van de fotograaf'?

De boekenkast van andere leden, een redding met mondkapje en Zoom-vergaderingen na corona

Via Zoom vergaderen betekent dat je de andere deelnemers aan de vergadering in hun thuissituatie ziet. Vaak zie je achter de deelnemers hun boekenkast. Dat inspireerde de afdeling Dordrecht tot een 'een sociaal boekenkastreferaat': wat staat er zoal in die boekenkasten? Los daarvan: kun je iemand wel redden uit een modderpoel als die geen mondkapje op heeft? Plus een voorproefje op de discussie of we gaan blijven 'Zoomen' als we weer 'normaal' bij elkaar kunnen komen?

Hebzucht in Nijmegen: over de normalisering van een ondeugd

Twee jaar geleden schreef Jeroen Linssen, politiek filosoof aan de Nijmeegse Radboud Universiteit, het boek Hebzucht: een filosofische geschiedenis van de inhaligheid. Eind vorige maand sprak hij op een digitale vergadering van de afdeling Nijmegen over het thema hebzucht en over 'de normalisering van een ondeugd'. Waarom was winst maken in de Middeleeuwen iets slechts en waarom moet ieder individu en iedere instituut zich nu 'ondernemend opstellen'?

Presentatie literatuurboek Overhaald voor laaggeletterde jongvolwassenen

Het literatuurboek Overhaald, gedichten en verhalen in klare taal is eind vorige maand digitaal gepresenteerd. Er zijn weinig of geen leesboeken op de markt voor anderstalige jongvolwassen nieuwkomers, die geschreven zijn in eenvoudige taal en met vaak voorkomende woorden, korte zinnen en een eenvoudige zinsstructuur. Het boek Overhaald, een NT&C-project van de afdelingen Gent Willem I en Denderland, is een eerste stap om daar iets aan te doen.

Virtuele wandeling in en rond Molenbeek, het voormalige industriële hart van Brussel

"We kunnen elkaar nog steeds niet fysiek ontmoeten, maar we kunnen wel samen wandelen. Virtueel weliswaar." Aldus de intro van de uitnodiging van de afdeling Vilvoorde voor haar bijeenkomst van vorige maand. Op het programma stond een digitale wandeling langs de Brusselse Kanaalzone, onder de deskundige leiding van de Duitstalige architectuur-journalist Olaf Winkler, in onberispelijk en vloeiend Nederlands overigens. Aan de hand van een overzichtelijke Google-Earth-projectie was het alsof we zelf door de straten wandelden…

De historische canon als mistlamp, richtingaanwijzer en navigatiesysteem

Niet minder dan tachtig inschrijvingen liepen er vorige maand binnen bij de afdeling Luxemburg voor de Zoomlezing over de zin en onzin van historische canons van Luc Devoldere, classicus/essayist en sinds begin 2021 gepensioneerd hoofdredacteur van Ons Erfdeel/De Lage Landen. Hij bleek de geknipte persoon om ons meer te vertellen over het fenomeen 'canon' dat vooral in Vlaanderen erg actueel is: het opstellen van een canon werd immers opgenomen in het regeerakkoord van de huidige Vlaamse regering.

Boek Ordelid: alles wat je altijd al wilde weten over ogen

Hoe dieren de wereld zien. Dat is de titel van het boek dat Frank Goes, oogarts en lid van de afdeling Antwerpen-Metropool, heeft geschreven. De titel lijkt haast een 'understatement'. Het boek biedt namelijk aanzienlijk meer dan een antwoord op die vraag. Het blikt uitgebreid terug op zowel het ontstaan als de ontwikkeling van het leven in verschillende geologische perioden, met extra focus op de evolutie van ogen. Het zet uiteen hoe verschillende soorten ogen werken. En nog veel meer. Wie wil nu niet weten welke dieren 'bewust zien' en zichzelf dus kunnen herkennen in een spiegel?

Balkonnades, covidioten, e-peritieven en het Instituut voor de Nederlandse Taal

Wat doet het Instituut voor de Nederlandse Taal, ook wel de schatkamer van het Nederlands genoemd, eigenlijk? Directeur Frieda Steurs en lid van Antwerpen-Middelheim vertelde het de leden van haar eigen afdeling op een online samenkomst vorige maand. Er was ruim aandacht voor de kracht van het Nederlands om nieuwe woorden te creëren die verwijzen naar de coronapandemie, zoals afstandschaamte, coronakapsel, balkonnade, coronaspuwer en e-peritieven.

1
2
3
4
5
6
7
8
9

Agenda: 

2021 07 sep

Samen met Abdij, Stad & Regio nodigt de Orde van den Prince iedereen uit voor deze open activiteit.

 

 

2021 14 sep

De begijnhoven in Vlaanderen, Nederland en Noord-Frankrijk zijn fysieke getuigen bij uitstek van de begijnenbeweging. Dat wij hier met een Europees gegeven te maken hebben, is nog maar weinig geweten.

2021 18 okt

We gaan een samenspel creeëren met de goede dichters van ons taalgebeid.

2021 15 nov

Een lezing door Jan Coninx

2021 20 dec

In de lezing zal Luc Laudy ingaan op het leven en werk van de Maaslandse kunstenaar Jan van Eyck, geplaatst in de historische context van het einde van de 14e en het begin van de 15e eeuw.
Onder welke omstandigheden werkte Jan van Eyck? Wie waren zijn voorgangers en wie zijn navolgers? Wie waren zijn opdrachtgevers en waarom kon hij door heel Europa reizen?

Terugblik: 

2021 21 jun

Judith Fanto vertelt over haar debuut roman "Viktor".

Jeanette van Nigtevegt, onze gewestpresident, installeerde Jan Roos als “oudste jongste” lid van de afdeling. 

2021 11 mei

Dinsdag 11 mei was niet zo maar een dag, maar een uitstekende dag om de Musical Soiree te houden.

Nadat wij bij vorige digitale bijeenkomsten de inhoud van een gedeelte van elkaars boekenkast konden zien en wij elkaar bestormden met eigen gemaakte verzen of gedichten, was het deze dinsdag de tijd om elkaars favoriete muziek te horen en zien.

Daarbij werd de vraag gesteld wie heeft wat ingediend?

Bij een gezelschap als het onze zult u begrijpen vliegen de noten dan om de oren.

Men moest keuzes maken, je favoriet punk, hard rock of toch een jonge countertenor.

2021 06 mei

Koning Leopold II van België en zijn aanvalsplan op Nederland in 1854
Lezing door Pierre Theunissen

2021 05 mei

5 mei 2021     De bloeiende samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland

voordracht door Filip D’havé, Algemeen Afgevaardigde van de Vlaamse regering in Nederland

2021 22 apr

In de coronaperiode is er een algemeen gevoel van onbehagen omdat de dingen niet kunnen gebeuren zoals ze horen te gebeuren. Bij een overlijden kan niet op gepaste wijze de laatste eer bewezen worden aan een overledene. Dit toont het belang van rituelen aan.

Er is een enorme verscheidenheid in rituelen : grote en kleine, verheven en alledaagse, …

Eren, loven en danken (cf. ‘de laatste eer’) voor een wonder (geboorte,...) staan centraal in een ritueel. Het andere staat centraal, niet het ik.

De kracht van rituelen is sterk. De homo sapiens wordt homo sapiens door het begrafenisritueel. Het bestaan van een begrafenisritueel markeert dus het mens-zijn.

Rituelen geven duiding en betekenis (op een soort ‘poëtische’ manier). Religieuze rituelen verbinden de mens met het heilige en het Transcendente (liturgie = ‘materialreligion’).

 

2021 12 apr

De werken van scheepsarts J.J. Slauerhoff zijn in het jubileumsjaar 2021 als een blauwe draad verweven in de tweede internet-uitzending (12 april 2021) van  de afdeling Hulst (Zeeuws-Vlaanderen). Meer dan 2000 geinteresseerden konden o.a. genieten van de muzikale bijdrage van Eléonor en Gerry de Mol. Zij hebben een aantal gedichten van deze dichter/auteur uit het interbellum muzikaal vertaald en zijn repertoire via de nieuwe CD ‘Geen Zorgen voor Morgen’, mede met steun van Poeziecentrum Gent en de Vlaamse Unesco Commissie, voor een nieuw publiek toegankelijk gemaakt. 

2021 01 apr

Zie de gepubliceerde uitgave van Princebulletin 24 van april 2021 elders op de site van onze afdeling.

2021 31 mrt

Joke van Leeuwen besprak haar werk: dichtkunst en proza, voor kinderen en volwassenen, met veel speelsheid in het taalgebruik. Het was extra leuk om dit in coronatijd mee te maken

2021 17 mrt

Bijzonder interessante digitale wandeling langs de Brusselse Kanaalzone, onder deskundige leiding van Olaf Winkler. Met veel Vilvoordse Princevrienden én met nationaal voorzitter Godelieve Laureys en haar dochter, die in de kanaalzone woont. Ook Louis De Troij, lid van Antwerpen-Plantinia, nam deel aan deze boeiende wandeling en maakte er een even boeiend en omstandig verslag van  (waarvoor dank!). Lees het pdf-bestand hierbij.

2021 16 mrt

Wij verwelkomen Matthijs de Ridder, curator van het project ‘Besmette Stad’, het multimediale project van deBuren, waarin een keur aan Vlaamse en Nederlandse kunstenaars een artistiek antwoord geven op de corona-crisis. Ze laten zich inspireren door Bezette Stad, de internationaal vermaarde dichtbundel van Paul van Ostaijen die 100 jaar geleden verscheen, waarin de Vlaamse schrijver terugkijkt op de Eerste Wereldoorlog. 

Valt er een parallel te trekken tussen onze corona-crisis en de crisis onder W.O.I zoals van Ostaijen die beleefde.

Nieuws: 

Afscheid van uittredend voorzitter Pieter van Stekelenburg en installatie van nieuwe voorzitters

Op 24 juni waren wij uitgenodigd op een “vertelmoment" in het “Vertelhuis” op de campus Huis van het kind in Genk/Sledderlo waar wij de werking van konden meemaken van het project NT&C wat wij met onze afdeling steunen. 

Wat zou het mooi zijn als ieder kind, in Nederland en Vlaanderen, kan opgroeien tussen de mooiste kinderboeken, uitgestald in zijn eigen boekenkast... Dat is de missie van de  jaarlijkse campagne Geef een (prenten)boek cadeau'! Een aktie waarmee volwassenen met kleine bijdragen grote doelen helpen bereiken. Door een donatie kunnen ook wij deze missie ondersteunen: met het schenken van 40 boeken aan een basisschool. Heel dankbaar werk dit te mogen doen.

Met een korte terugblik op de bijeenkomst op 14 juni en informatie over de jumelage met de afdeling Roeselare-Izegem-Tielt in Oostende  in 2022. De afbeelding hiernaast is de door ons afdelingslid Betty  Bulthuis ontworpen en vervaardigde 'Corona penning ' in de kleuren van de  huisstijl van de Orde.